I. Vấn đề về thuế

1. Tạp chí Diễn đàn doanh nghiệp (31/7) có bài “Có nên áp thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng dầu?” cho biết: Nhằm giảm khó khăn cho người dân và DN, góp ý Dự thảo Luật Thuế TTĐB (sửa đổi), nhiều ý kiến đề xuất cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu bỏ thuế TTĐB với xăng do đây không phải là mặt hàng xa xỉ.

Theo TS Bùi Trinh, bản chất áp thuế TTĐB với hàng thiết yếu là không đúng. Bên cạnh đó, việc định giá xăng dầu tại Việt Nam đang quá rối rắm. Bộ Công Thương, Tài chính bàn qua bàn lại nhưng không đi đến đâu khiến người dân phải trả giá đắt cho nhiên liệu sử dụng hằng ngày. Đó là chưa kể, hai nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn đã công bố đáp ứng 70-75% nhu cầu xăng của cả nước thì tại sao vẫn tính theo giá nhập khẩu cộng với các loại thuế? Hoặc như hệ thống phân phối xăng dầu đang có nhiều vấn đề từ đầu mối nhập khẩu đến cửa hàng bán lẻ khiến thị trường nhiều lúc bị rối loạn, thiếu nguồn cung, tại sao không thể bỏ thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng, giải thích của Bộ Tài chính trong thời gian qua vẫn thiếu thuyết phục.

VCCI khi góp ý dự thảo Luật Thuế TTĐB (sửa đổi) mới đây cũng cho rằng, mặt hàng xăng hiện nay đang phải chịu cùng lúc hai loại thuế có cùng tính chất hạn chế tiêu dùng là thuế TTĐB và thuế BVMT. Xăng không phải mặt hàng xa xỉ nên việc đánh thuế TTĐB với xăng cũng là nhằm bảo vệ môi trường. Do đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bỏ thuế TTĐB với xăng. Trong trường hợp cần thiết thì điều chỉnh thuế BVMT cho phù hợp với mục tiêu của loại thuế này.

2. Báo Thanh niên (31/7) có tin “Không phải tất cả cá nhân nợ thuế đều bị hoãn xuất cảnh” cho biết: Theo Tổng cục Thuế, gần đây, một số người nộp thuế đã bị tạm hoãn xuất cảnh. Tuy nhiên, không phải tất cả các cá nhân nợ thuế đều bị tạm hoãn xuất cảnh. Việc tạm hoãn xuất cảnh chỉ thực hiện với những cá nhân, pháp nhân có nợ thuế và thuộc diện có nguy cơ cao không thu hồi được nợ thuế do ra nước ngoài không quay trở lại hoặc rất lâu mới quay lại Việt Nam. Việc phối hợp giữa cơ quan thuế và cơ quan xuất nhập cảnh được thực hiện chặt chẽ. Một số trường hợp cơ quan thuế gửi các thông báo, quyết định về nợ thuế, cưỡng chế nợ thuế, tạm hoãn xuất cảnh…nhưng người nộp thuế phản ánh không biết về nghĩa vụ nợ thuế của mình và thông tin bị tạm hoãn xuất cảnh cho đến khi ra sân bay để xuất cảnh. Nguyên nhân là do có thể người nộp thuế chưa cập nhật thông tin địa chỉ đã đăng ký với cơ quan thuế, hoặc người nộp thuế không thường xuyên cập nhật các thông tin do cơ quan thuế gửi đến.

II. Vấn đề về quản lý giá

3. Các báo: Chinhphu.vn (30/7) có tin "Để thị trường xăng dầu phát triển ổn định, minh bạch và hiệu quả", Đại biểu nhân dân (31/7) có bài “Giảm can thiệp hành chính trong điều hành giá xăng dầu “; Vietnamnet (30/7) có bài “Giá xăng dầu theo cơ chế thị trường, người dùng sẽ được hưởng lợi”; Đại đoàn kết (31/7) có bài “Đề xuất để thị trường quyết định giá xăng dầu”, Công an nhân dân (31/7) có bài “Gỡ nút thắt điều hành thị trường xăng dầu”, Người lao động (31/7) có tin “Điều tiết giá xăng dầu bằng 2 công cụ thuế”, Lao động (31/7) có bài "Cần công cụ để chống biến động giá trên thị trường xăng dầu", Hà nội mới (31/7) có tin “Đề xuất để thị trường quyết định giá xăng dầu”, Thời báo ngân hàng (31/7) có bài “Sửa quy định để kinh doanh xăng dầu mang tính thị trường” và nhiều báo khác đưa tin: Tại Tọa đàm: "Để thị trường xăng dầu phát triển ổn định, minh bạch và hiệu quả" do Cổng TTĐT Chính phủ tổ chức, ĐBQH Hoàng Văn Cường cho biết, Việt Nam có 3 công cụ chủ yếu để điều tiết và bình ổn thị trường xăng dầu: Thông qua giá cơ sở, công cụ về thuế và trích lập quỹ bình ổn. Theo đó, Nhà nước đóng vai trò lớn trong việc điều hành giả xăng dầu. Tuy nhiên, vẫn còn hạn chế là mặc dù Nhà nước kiểm soát về giá, ấn định giá nhưng giá vẫn phải theo thế giới, đặc biệt là vẫn mang tính chất mệnh lệnh hành chính áp đặt cho các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu. Trong khi đó, với công cụ về thuế hay sử dụng công cụ trích quỹ bình ổn, thực chất là dùng chính nguồn lực của ngân sách hoặc nguồn lực của người dân để bình ổn giá chứ chưa sử dụng công cụ sức mạnh của thị trường. Chính từ đó dẫn đến tình trạng chính sách này mang tính chất cào bằng: DN đầu tư kinh doanh tốt và kinh doanh kém bán hàng cùng giá, không tạo ra sự cạnh tranh về giá bán trên thị trường.

Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam Bùi Ngọc Bảo thì cho rằng, nút thắt trong thời gian qua cơ bản nhất vẫn là các cơ chế điều hành mang tính chất hành chính, đặc biệt là vấn đề giá. Việc cơ quan quản lý nhà nước vẫn 7 ngày phải xác định giá là làm thay cho doanh nghiệp. Cần phải có cơ chế để xác định cái gì thuộc về thị trường thì để các doanh nghiệp quyết định.

Chuyên gia kinh tế Ngô Trí Long cho biết, việc hoàn thiện Nghị định mới về quản lý kinh doanh xăng dầu là cần thiết để phù hợp với tình hình biến động của thị trường xăng dầu hiện nay. Hầu như tất cả các công ty xăng dầu trên thế giới đều sử dụng nghiệp vụ phái sinh cho việc bình ổn chi phí hoạt động của mình để phòng ngừa rủi ro mà trong Nghị định số 95/2021/NĐ-CP chưa đưa vào. Đây là một thiếu sót và nghị định mới tới đây cần bổ sung công cụ này, cho phép DN sử dụng công cụ phái sinh phù hợp với thông lệ quốc tế và phù hợp với điều kiện của Việt Nam.

Theo ông Phạm Văn Bình, Phó Cục trưởng Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính), có nhiều nguyên nhân tác động tới giá xăng dầu trong nước nhưng một trong những nguyên nhân chính tạo ra sự thay đổi giá là do thay đổi giá xăng dầu thế giới. Giá xăng dầu thế giới hiện nay chiếm khoảng 65-77% trong cấu thành giá xăng dầu, tùy theo mặt hàng xăng dầu; về yếu tố chi phí, thuế chiếm khoảng 12-29%; chi phí định mức dao động từ 7,5-11% giá xăng dầu... Hiện nay, Bộ Công Thương đang được Chính phủ giao chủ trì xây dựng Nghị định để thay thế cho Nghị định xăng dầu hiện nay, nội dung đang nghiên cứu, được kỳ vọng sẽ có những bước chuyển biến trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, hướng tới hoạt động kinh doanh xăng dầu phù hợp điều kiện thực tế hiện nay.

4. Báo Tiền phong (31/7) có bài “Lập sàn giao dịch xăng dầu: Sẽ minh bạch được giá đầu vào?” cho biết: Theo ông Phạm Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch Hiệp hội chống hàng giả và bảo vệ thương hiệu VN, thị trường xăng dầu ngày càng bộc lộ bất cập trong quản lý, điều hành. Việc liên tiếp phải sửa các Nghị định về kinh doanh xăng dầu cho thấy nhiều kẽ hở khiến thị trường luôn có vấn đề ở góc độ quản lý. Các DN trong ngành kinh doanh xăng dầu nhiều năm nay vẫn đặt câu hỏi lớn, vì sao lại lấy giá Platts Singapore để tính giá cơ sở như hiện nay trong khi các đầu mối đang mua xăng dầu từ nhiều nguồn khác nhau….

Một DN trong ngành xăng dầu đồng quan điểm trên và cho rằng, cách tính trên đang tạo kẽ hở và mang lại lợi ích lớn cho các doanh nghiệp xăng dầu đầu mối có công ty con hoạt động ở Singgapore. Nếu không kiểm soát chặt chẽ, các công ty con này hoàn toàn có thể mua được lô hàng giá rẻ rồi bán lại cho công ty mẹ.

Theo các chuyên gia, việc lập sàn giao dịch xăng dầu sẽ giúp thị trường minh bạch những góc khuất trong kinh doanh của các doanh nghiệp đầu mối, góp phần phá độc quyền của các doanh nghiệp lớn, giúp thị trường hoạt động hiệu quả hơn.

III. Vấn đề về trái phiếu doanh nghiệp

5. Thời báo ngân hàng (31/7) có bài “Rủi ro trái phiếu doanh nghiệp gia tăng?” cho biết: Theo Công ty Xếp hạng Tín nhiệu đầu tư VN (VISRATING), trái phiếu chậm trả phát sinh mới đã tăng trong tháng 6/2024. Tuy nhiên, tỷ lệ trái phiếu chậm trả lũy kế giảm nhẹ từ 15,9% trong tháng trước xuống còn 15,6%, với hầu hết đã không được thanh toán lãi trước đó. Ước tính có 5,4 nghìn tỷ đồng trái phiếu có rủi ro không trả được nợ gốc đúng hạn trong số 9 nghìn tỷ đồng trái phiếu đáo hạn tháng 7/2024. Trong tháng 7/2024, ước tính có khoảng 60% trong số 9 nghìn tỷ đồng trái phiếu đáo hạn có nguy cơ không trả được nợ gốc đúng hạn. Trong 12 tháng tới, khoảng 18% trái phiếu đang lưu hành với tổng giá trị là 207 nghìn tỷ đồng sẽ đáo hạn. VISRATING ước tính 27% trái phiếu có rủi ro không trả được nợ gốc đúng hạn, chủ yếu ở các ngành bất động sản dân cư và xây dựng.

6. Tạp chí Diễn đàn doanh nghiệp (31/7) có bài “Doanh nghiệp địa ốc nỗ lực “thoát đáy” cho biết: Thời gian qua, gánh nặng trái phiếu đáo hạn vẫn là lực cản lớn mà các DN địa ốc phải đối mặt. Riêng trong nửa cuối năm 2024, các DN bất động sản có nghĩa vụ trả nợ gần 60.000 tỷ đồng trái phiếu, chiếm tới 42% tổng giá trị trái phiếu của nền kinh tế. Dù “chật vật” song thị trường địa ốc vẫn đang đặt kỳ vọng vào 3 Luật (Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Đất đai) có hiệu lực ngày 1/8 sắp tới. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng vẫn cần thêm các trợ lực rõ nét hơn cho DN ngành này đi đúng hướng trong thời gian tới như sự đốc thúc của Chính phủ về gia tăng nguồn cung nhà ở xã hội, tăng tốc giải ngân đầu tư công,…

7. VnEconomy (31/7) có bài “Thị trường trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt hơn 706,2 ngàn tỷ đồng sau 1 năm vận hành” cho biết: Sau 1 năm đi vào hoạt động, hệ thống giao dịch trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) riêng lẻ được vận hành an toàn, thông suốt, quy mô thị trường giao dịch TPDN riêng lẻ đã có sự phát triển mạnh mẽ, cùng với đó là sự cải thiện tình hình phát hành TPDN riêng lẻ trên thị trường sơ cấp.

Tại thời điểm khai trương, thị trường có 19 mã TPDN riêng lẻ của 3 tổ chức phát hành đăng ký giao dịch với tổng giá trị đăng ký giao dịch 9.060 tỷ đồng. Đến ngày 30/6/2024, quy mô thị trường đã lên tới 997 mã TPDN riêng lẻ của 259 tổ chức phát hành, giá trị đăng ký giao dịch đạt gần 706.236,3 tỷ đồng.

Những kết quả đạt được trong 1 năm qua trên thị trường TPDN riêng lẻ đã hiện thực hóa chính sách của Chính phủ và cơ quan quản lý trong việc quyết tâm đưa hoạt động phát hành và giao dịch TPDN riêng lẻ vào quản lý tập trung...

IV. Vấn đề về chứng khoán

8. Báo Tiền phong (31/7) có bài “Về sai phạm trong vụ FLC: Dàn cựu lãnh đạo ngành chứng khoán trần tình” cho biết: Trong vụ án xảy ra tại Tập đoàn FLC có 7 bị cáo là cựu lãnh đạo của Sở GDCK TPHCM, UBCKNN, Trung tâm lưu ký chứng khoán. Khi nói lời sau cùng tại tòa, họ đều bày tỏ ân hận khi chưa làm tròn trách nhiệm, chủ quan thiếu thận trọng dẫn đến sai phạm…

Cựu Chủ tịch HOSE Trần Đắc Sinh mong thời gian tới có những chấn chỉnh để TTCK minh bạch, hiệu quả hơn. Ông cũng kiến nghị 1 số nội dung để hoàn thiện cơ chế, chính sách, để những người làm chứng khoán đi sau có thể yên tâm. Ông kiến nghị Luật doanh nghiệp cần xem xét lại vấn đề quản lý vốn điều lệ DN; các cơ quan thanh tra, giám sát như UBCKNN cần giám sát chặt chẽ hơn các vấn đề kiểm toán, cấp phép cho các công ty đại chúng.

Về phần mình, ông Lê Hải Trà (cựu Phó tổng giám đốc HoSE) cũng nêu những trăn trở về hành lang pháp lý hiện hành trong bối cảnh TTCK ngày càng phức tạp. Việc bảo vệ lợi ích hợp pháp của NĐT luôn là “yêu cầu tối thượng” trong ngành chứng khoán. Vụ án xảy ra khiến ông hối tiếc, xót xa; sai phạm đã làm ảnh hưởng đến uy tín của HoSE.

V. Vấn đề về bảo hiểm

9. Các báo: Đầu tư (31/7), có tin “Bảo hiểm nhân thọ bồi thường gần 31.000 tỷ đồng”, Vnexpress (30/7) có tin “Bảo hiểm nhân thọ bồi thường hơn 30.000 tỷ nửa đầu năm” cho biết: Theo Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam, nửa đầu năm 2024, Việt Nam ghi nhận hơn 11,7 triệu hợp đồng bảo hiểm nhân thọ có hiệu lực, giảm gần 6% so với đầu năm và chiếm khoảng 10% dân số. Trong nửa đầu năm, 19 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ bồi thường quyền lợi bảo hiểm 30.966 tỷ đồng cho người tham gia, tăng 35% so với cùng kỳ năm ngoái.

Xét về quy mô thị trường, doanh số vẫn tiếp tục giảm sau cuộc khủng hoảng vào năm ngoái. Doanh thu phí của lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ nửa đầu năm vẫn giảm gần 10% so với cùng kỳ năm trước.

VI. Vấn đề về ngân sách nhà nước

10. Báo Lao động (31/7) có bài “Tp. Hồ Chí Minh 7 tháng thu ngân sách đạt 63,9% dự toán”, Congly.vn (30/7) có tin “7 tháng đầu năm, TP.HCM thu ngân sách hơn 300.000 tỷ đồng” cho biết: Theo báo cáo tình hình kinh tế - xã hội tháng 7 và 7 tháng đầu năm 2024 của Cục Thống kê TP.HCM, trong 7 tháng đầu năm, tổng thu cân đối NSNN của TP.HCM ước thực hiện 308.724 tỷ đồng, đạt 63,9% dự toán và tăng 14% so với cùng kỳ.

Cùng với đó, tổng chi ngân sách địa phương (trừ tạm ứng) 7 tháng đầu năm 2024 ước thực hiện 40.823 tỷ đồng, đạt 27,2% dự toán và giảm 10,5% so với cùng kỳ. Tổng chi cân đối ngân sách địa phương (trừ tạm ứng) ước thực hiện 40.176 tỷ đồng, đạt 27,5% dự toán và tăng 16% so với cùng kỳ.

VII. Vấn đề về doanh nghiệp nhà nước

11. Báo Sài gòn Giải phóng (31/7) có tin “Nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh tại các DNNN” cho biết; Ngày 30/7, tại Hà Nội, Thường trực Ban bí thư Lương Cường đã làm việc với Đảng ủy Khối doanh nghiệp Trung Ương. Báo cáo tại cuộc làm việc cho biết, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, tổng doanh thu của các tập đoàn, tổng công ty trong Khối đều có sự tăng trưởng, từ 1,4 triệu tỷ đồng lên hơn 2 triệu tỷ đồng; nộp ngân sách từ 220.000 tỷ đồng lên hơn 242.000 tỷ đồng; thực hiện công tác an sinh xã hội trên 10.000 tỷ đồng.

VIII. Vấn đề khác

12. Báo Công Thương (31/7) có bài “Năm 2024: Mục tiêu tăng trưởng GDP 7% là cơ sở” dẫn lời PGS.TS Bùi Quang Tuấn - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, cho biết việc Chính phủ điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng trong năm 2024 lên mức 6,5%-7% là rất tích cực và hoàn toàn có cơ sở, bởi hiện nay, xu hướng nền kinh tế thế giới đã có tín hiệu phục hồi, lạm phát ở nhiều khu vực đã được kiểm soát. Cùng với thị trường thế giới, bối cảnh trong nước cũng có nhiều điểm sáng để hy vọng. Nhưng để đạt được mục tiêu tăng trưởng, cần chuẩn bị các kịch bản nhằm ứng phó với tình huống xấu có thể xảy ra.

13. Báo Thanh niên (31/7) có bài “Có cần kiểm soát đầu cơ trên thị trường vàng?” cho biết: UBND TP HCM vừa ban hành quyết định thành lập tổ công tác đảm bảo an ninh thị trường vàng trên địa bàn TP với một trong các nhiệm vụ là kiểm tra dấu hiệu trục lợi, đầu cơ. Tuy vậy, nhiều ý kiến trái chiều xung quanh vụ việc này.

Hữu Nghĩa

Theo Trang tin điện tử Bộ Tài chính