I. Vấn đề nổi bật

1. Ngày 28/8, Bộ Tài chính tổ chức phiên chính thức Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tài chính lần thứ XXV, nhiệm kỳ 2020-2025. Nhiều báo đưa tin về sự kiện này, như: Bản tin Thời sự 19 giờ VTV1 - Đài Truyền hình Việt Nam (28/8); Bản tin 12 giờ - Truyền hình Thông tấn xã Việt Nam (28/8); Báo Nhân dân (29/8) có bài “Đại hội các đảng bộ: Công an TP Hồ Chí Minh, Bộ Tài chính, Bộ Khoa học và công nghệ, Bộ Giáo dục và đào tạo”; Cổng Thông tin điện tử Chính phủ (28/8) có bài “Phát huy vai trò lãnh đạo của Đảng, củng cố tiềm lực nền tài chính quốc gia”; Báo điện tử Đảng cộng sản (27/8+28/8) có các bài: “Duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, củng cố tiềm lực tài chính quốc gia” và bài “Ngành Tài chính vượt khó để đảm bảo thu, chi ngân sách”; Vietnamplus – Thông tấn xã Việt Nam (28/8) có bài “Ngành tài chính: Kiểm soát chặt nợ công và bội chi ngân sách Nhà nước”; Trang tin điện tử Đảng ủy Khối các cơ quan trung ương (29/8) có bài “Đại hội đại biểu Đảng bộ Bộ Tài chính lần thứ XXV nhiệm kỳ 2020-2025 thành công tốt đẹp”; Quân đội nhân dân (29/8) có tin “Đảng bộ Bộ Tài chính tổ chức Đại hội lần thứ XXV” và nhiều báo khác.

Các báo cho biết: Trong 5 năm qua, Đảng bộ Bộ Tài chính đã tích cực cụ thể hóa các chủ trương, Nghị quyết Đại hội lần thứ XII của Đảng, Nghị quyết của Đảng bộ Bộ Tài chính lần thứ XXIV bằng các chương trình hành động và tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đạt được nhiều kết quả nổi bật. Công tác điều hành chính sách tài khóa được thực hiện chủ động, linh hoạt, tăng cường phối hợp các chính sách khác để duy trì ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát phục vụ tăng trưởng kinh tế. Bộ Tài chính đã tập trung phấn đấu thực hiện đầy đủ và đồng bộ các giải pháp tài chính – ngân sách nhà nước nhằm tăng trưởng kinh tế, điều hành thu, chi ngân sách quyết liệt, chủ động, kiểm soát chặt bội chi ngân sách nhà nước và nợ công trong phạm vi Quốc hội cho phép, tạo dư địa lớn cho chính sách tài khóa; điều chỉnh lại yêu cầu, mục tiêu về tài chính công, ngân sách nhà nước, quản lý an toàn nợ công đúng như Kế hoạch tài chính 5 năm quốc gia giai đoạn 2016-2020 đề ra.

Về phương hướng, nhiệm vụ trong nhiệm kỳ 2020-2025, Đảng bộ Bộ Tài chính xác định chú trọng sự lãnh đạo toàn diện trong điều kiện cách mạng công nghệ và yêu cầu hội nhập quốc tế. Tăng cường phối hợp có hiệu quả hơn nữa giữa Đảng ủy và Ban Cán sự đảng, lãnh đạo Bộ, giữa các cấp ủy và lãnh đạo các cơ quan, đơn vị thông qua việc ban hành quy chế phối hợp công tác, trong đó, quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, mối quan hệ công tác nhằm tiếp tục phát huy sự đồng thuận, thống nhất cao trong lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị và trong công tác xây dựng Đảng.

2. Báo điện tử Congly.vn (30/8) có bài “Ủy ban Chứng khoán nhà nước: Đấu thầu mua sắm trang thiết bị có trái quy định của Thủ tướng?” đưa lại thông tin bài báo “Có đi ngược với chủ trương tiết kiệm trong đấu thầu?” trên báo Dân tộc và phát triển ngày 15/6/2020 và ngày 11/7/2020.

Nội dung bài viết trên báo Congly.vn giống như nội dung đã đăng trên Báo Dân tộc và Phát triển.

Liên quan đến nội dung này, trước đó Văn phòng Bộ đã có tham mưu và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã có công văn gửi Báo Dân tộc và Phát triển không đăng tải thông tin không chính xác.

* Việc báo Dân tộc và phát triển không tiếp tục đăng tải thông tin nhưng thông tin đó lại được đăng tải trên báo điện tử Congly.vn hoặc các báo điện tử khác là việc làm cho thấy có sự bè phái cấu kết của một số phóng viên và đối tượng có liên quan. Vì vậy, Văn phòng Bộ đề nghị UBCKNN tiếp tục theo dõi diễn biến và chủ động cung cấp kịp thời thông tin cho các báo, có công văn báo cáo Ban Tuyên giáo Trung ương, Cục Báo chí (Bộ Thông tin và Truyền thông) để tránh tạo thành luồng dư luận không tốt, ảnh hưởng đến công tác chung của UBCKNN cũng như của Bộ Tài chính.

3. Báo Thời báo Kinh tế Sài Gòn (27/8) có bài “Chuyện dài kỳ…tham vấn thuế” đưa tin: Một công ty nhập khẩu nước hoa về cảng Cát Lái từ tháng 2 và bị bác bỏ giá khai báo cho các sản phẩm. Không đồng ý với mức giá mới mà công chức hải quan áp vào, doanh nghiệp này đã khiếu nại lên lãnh đạo Chi cục, thực hiện chứng minh, giải trình nhưng quyết định giá mới vẫn được giữ nguyên. Doanh nghiệp khiếu nại lên Cục Hải quan TP HCM và nhận được kết luận chấp nhận giá khai báo của 2/59 sản phẩm; điều chỉnh giá của 57 sản phẩm còn lại do không thoả mãn quy định về quyền định đoạt hàng hoá sau khi nhập khẩu. Đặc biệt trong quyết định này, cơ quan cấp trên để chỉ ra nhiều việc làm không đúng quy định tại Chi cục…

Những vụ việc khiếu nại liên quan đến 1 nghiệp vụ quen thuộc và có quy trình rõ ràng – xác định giá tính thuế không hề hiếm tại Cục Hải quan TP HCM. Chỉ riêng trong tháng 7/2020, cơ quan này đã ban hành và công bố 4 kết luận với nội dung tương tự: Chấp nhận một phần hoặc toàn bộ trị giá khai báo, chỉ ra những điểm chưa đúng quy định mà Chi cục hải quan trực thuộc đã mắc phải… Thực tế này, mỗi lần đối thoại với hiệp hội doanh nghiệp, ngành hải quan cũng nghe “đầy tai” rồi cam kết chấn chỉnh cán bộ công chức, xử lý những ai những nhiễu, làm khó doanh nghiệp.

Thời báo Kinh tế Sài Gòn đặt câu hỏi về việc cán bộ hải quan sẽ chịu trách nhiệm thế nào khi có những việc làm không đúng quy định như kết luận đã chỉ ra, sau những văn bản nhắc nhở từ cấp trên thì nhận được câu trả lời là “không sao cả” bởi để chứng minh công chức vô tình hay hữu ý áp giá cao, vận dụng sai quy định là không dễ, doanh nghiệp thường không sẵn sàng cho việc tố cáo, cung cấp bằng chứng bị làm khó vì e ngại “bị đì”. Đó là chưa kể những lý do khó nói như “gốc rễ” của cán bộ,  công chức, những mối quan hệ ràng buộc qua lại…

Đề nghị Tổng cục Hải quan rà soát, báo cáo Lãnh đạo Bộ trước ngày 01/9/2020 và bổ sung vào tài liệu họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 8.

II. Vấn đề về thuế

4. Báo Đại đoàn kết (31/8) có tin “TP Hồ Chí Minh: Thu thuế 7 tháng đầu năm giảm mạnh” cho biết: 7 tháng đầu năm, tổng thu nội địa tại địa bàn thành phố mới đạt 138.727 tỷ đồng, bằng 47,7% dự toán năm 2020 và giảm hơn 14% so với cùng kỳ. Đặc biệt số thu từ hoạt động sản xuất kinh doanh giảm gần 17% so với cùng kỳ. Trong khi đó, khu vực doanh nghiệp nhà nước số thu cũng giảm hơn 18% so với cùng kỳ và đây là khu vực có số thuế thu nhập doanh nghiệp giảm sâu nhất trong khu vực kinh doanh của doanh nghiệp. Số thu từ khu vực DNNN địa phương, DN có vốn đầu tư nước ngoài, khu vực DN công thương nghiệp ngoài quốc doanh cũng trong tình trạng sụt giảm tương tự.

5. Báo Diễn đàn doanh nghiệp (31/8) có tin “Cần miễn thuế khoán cho tàu du lịch” trích dẫn phỏng vấn ông Phan Đình Tùng – Giám đốc Cảng tàu khách quốc tế Tuần Châu cho biết: Hiện nay Vịnh Hạ Long có 187 tàu du lịch lưu trú thu hút khoảng 1.200 lao động trực tiếp trên tàu và hàng nghìn lao động gián tiếp. Tổng giá trị đầu tư của số lượng tàu lưu trú ước tính khoảng 2.000 tỷ đồng, trong đó nguồn vay vốn ngân hàng chiếm phần lớn.

Với tình trạng dịch Covid-19 quay lại lần 2, khiến ngành du lịch tiếp tục ảnh hưởng nặng nề. Dù đón ít hay nhiều khách vẫn nộp từ 7-8 triệu đồng/tàu/tháng. Do đó, các doanh nghiệp kiến nghị Chính phủ cần có chính sách miễn khoản thuế trên. Bởi từ đầu dịch cho tới nay, các chủ tàu cũng như các nhân viên hầu như không được hỗ trợ gì từ khoản hỗ trợ 62.000 tỷ đồng của Chính phủ, và cũng chưa tiếp cận được gói vay ưu đãi 250.000 tỷ đồng do điều kiện, thủ tục rất bất cập.

6. Báo Tuổi trẻ (31/8) có bài “Công sở dừng ngay đồ nhựa dùng một lần” phỏng vấn Ông Phan Tuấn Hùng, vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài nguyên - Môi trường về chỉ thị của Thủ tướng liên quan đến sản phẩm nhựa dùng một lần. Ông Hùng cho biết theo lộ trình đến năm 2025 cả nước không sử dụng đồ nhựa dùng một lần. Nhưng với khối cơ quan, công sở, Thủ tướng vừa chỉ thị phải có kế hoạch thực hiện ngay. Lần này Thủ tướng chỉ thị bộ trưởng, người đứng đầu cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND tỉnh, thành phố ban hành chỉ thị hoặc kế hoạch giảm thiểu, phân loại, thu gom, tái sử dụng, tái chế và xử lý chất thải nhựa trong ngành, lĩnh vực và địa bàn quản lý, hoàn thành trong tháng 10.

Với các bộ, ngành, địa phương, Thủ tướng chỉ thị rõ phải gương mẫu, tích cực và đi đầu trong việc giảm thiểu chất thải nhựa, hạn chế tối đa việc sử dụng các sản phẩm nhựa dùng một lần. Không sử dụng băngrôn, khẩu hiệu, chai, cốc, ống hút, bát, đũa nhựa... dùng một lần tại công sở và trong các hội nghị, hội thảo và ngày lễ, ngày kỷ niệm, ưu tiên lựa chọn các sản phẩm tái chế, thân thiện với môi trường.

Liên quan đến nội dung này, bài báo trích dẫn ý kiến của ông Phạm Đình Thi, Vụ trưởng Vụ Chính sách thuế - Bộ Tài chính cho biết đang triển khai nghiên cứu tăng thuế bảo vệ môi trường với túi nilông. Để làm việc này thì phải sửa Luật thuế bảo vệ môi trường, bởi hiện mức thuế đang áp dụng với túi nilông đã kịch khung là 50.000 đồng/kg. 1 cán bộ Vụ CST cho biết, mức thuế mà Việt Nam đang áp dụng quá thấp so với các nước khác nên chưa có tác động nhiều tới hạn chế việc sản xuất, sử dụng. Nhiều nước trên thế giới còn cấm sản xuất, bán, sử dụng túi nilông. Do đó thời gian tới Bộ Tài chính sẽ tiếp tục nghiên cứu trình cấp có thẩm quyền sửa đổi, bổ sung Luật thuế bảo vệ môi trường theo hướng không chỉ tăng mức thuế đối với túi nilông, bao bì và sản phẩm nhựa khác gây hại đến môi trường mà còn bổ sung thêm những sản phẩm khác gây hại đến môi trường.

Bên cạnh đó Bộ Tài chính cũng sẽ phối hợp Bộ Tài nguyên - môi trường đề xuất chính sách tài chính nhằm ưu đãi, hỗ trợ đối với túi nilông thân thiện môi trường, các sản phẩm nhựa tái chế và các vật liệu thân thiện với môi trường.

7. Báo Hà Nội mới (29/8) có bài “Ngăn chặn giả danh cán bộ thuế để trục lợi” cho biết: Những cuộc điện thoại lạ gọi đến các doanh nghiệp trên địa bàn tự xưng là cán bộ Thuế Hà Nội mời chào mua tài liệu, hợp đồng tài trợ hoạt động in, xuất bản sách không còn là hiện tượng mới, nhưng gần đây vẫn có không ít doanh nghiệp "mắc bẫy", nhất là những doanh nghiệp mới thành lập.

Phó Cục trưởng Cục Thuế Hà Nội Nguyễn Tiến Trường cho biết trong quá trình quản lý thuế, Cục Thuế tiếp nhận được một số thông tin phản ánh về việc doanh nghiệp nhận được điện thoại của những người tự xưng là cán bộ Cục Thuế Hà Nội để dụ dỗ, mời chào mua sách, tài liệu, tài trợ… Cục Thuế Hà Nội đã triển khai nhiều giải pháp, cụ thể là liên tục thông báo về hành vi nêu trên đến cộng đồng doanh nghiệp, người nộp thuế qua nhiều hình thức như email, website, thông báo tại bộ phận “một cửa” cơ quan Thuế các cấp, đồng thời phối hợp với cơ quan Công an để đấu tranh, ngăn chặn…

8. Báo Lao động (29/8) có bài “Ngăn chặn quảng cáo độc hại trên Google, Facebook” cho biết: Google, Facebook đang chiếm khoảng 70% doanh thu thị trường quảng cáo trực tuyến tại Việt Nam. Tuy nhiên đối với các quảng cáo mang nội dung độc hại, các quy định, chế tài xử lý còn thiếu, chưa đủ sức răn đe và chưa khả thi trong thực tế. Bộ Thông tin và Truyền thông vừa xây dựng dự thảo nghị định nhằm sửa đổi vấn đề trên.

Liên quan đến quy định trách nhiệm của người quảng cáo, bài báo cho biết hiện Tổng cục Thuế cũng đang đẩy mạnh quản lý thu thuế từ hoạt động kinh doanh qua mạng, đặc biệt là từ Google, Facebook, Zalo. Hồi cuối năm 2019, tại Hội nghị đối thoại chính sách, thủ tục hành chính thuế, hải quan với doanh nghiệp Hàn Quốc, đại diện Công ty JOBPRO cho biết, doanh nghiệp thực hiện quảng cáo trên Google – doanh nghiệp toàn cầu. Theo đó, hàng tháng doanh nghiệp phải trả chi phí cho Google nhưng không nhận được hóa đơn GTGT.

Trả lời vướng mắc, đại diện Tổng cục Thuế cho biết, về hóa đơn, đối với Google, doanh nghiệp kinh doanh toàn cầu do không thành lập tại Việt Nam theo pháp luật Việt Nam và không có cơ sở thường trú tại Việt Nam nên không sử dụng hóa đơn GTGT.  Về nghĩa vụ thuế, cơ quan thuế đã thực hiện thu thuế đối với Google do có hoạt động cung cấp dịch vụ thông tin, quảng cáo trên mạng… cho các tổ chức, cá nhân trên lãnh thổ Việt Nam...

III. Vấn đề về hải quan

9. Báo Đại đoàn kết (31/8) có bài “Chống buôn lậu trên tuyến biên giới” cho biết: Tuyến  biên giới An Giang – Campuchia dài gần 100km nên tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới diễn biến rất phức tạp, tăng giảm theo từng thời điểm, phụ thuộc nhiều vào nhu cầu tiêu thụ nội địa. Hàng hoá nhập lậu được tập kết sát biên giới An Giang, khi có thời cơ thuận lợi, các đối tượng này sử dụng vỏ lãi, xuồng máy, xe mô tô hoặc thuê người đai vác để vận chuyển nhỏ, lẻ qua biên giới bằng các đường mòn, lối mở, dòng sông chung, cánh đồng giáp biên An Giang với phía Campuchia.

Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả tỉnh An Giang, tính đến hết tháng 7/2020, trên địa bàn tỉnh, các lực lượng chức năng đã kiểm tra, phát hiện vi phạm 1.236 vụ mua bán, vận chuyển hàng cấm, hàng nhập lậu, tăng 4,4% so với cùng kỳ năm 2019. Tổng giá trị hàng hoá bắt giữ gần 30 tỷ đồng, giảm 42,25 so với cùng kỳ.

10. Báo Thanh niên (29/8) có bài “Bộ Công an có kết quả điều tra vụ Asanzo” cho biết: Cơ quan CSĐT Bộ Công an vừa có thông báo kết quả điều tra về vụ việc liên quan đến Tập đoàn Asanzo. Kết quả ban đầu của C03 gửi Tổng cục Hải quan kết luận, trên cơ sở Công văn số 1114/ĐTCBL-Đ4, và 07/TCHQ-ĐTCBL của Tổng cục Hải quan, C03 đề nghị Tổng cục Hải quan tiếp tục thực hiện việc kiểm tra sau thông quan đối với Cty Asanzo và các Cty liên quan nhập khẩu các lô hàng hóa mang nhãn hiệu Asanzo và linh phụ kiện hàng hóa để sản xuất sản phẩm mang nhãn hiệu Asanzo. Nếu có dấu hiệu tội phạm “buôn lậu” hoặc “trốn thuế”, chuyển hồ sơ tài liệu cho Cơ quan CSĐT Công an TPHCM (PC03) để điều tra theo thẩm quyền.

Cũng theo C03, đối với hành vi có dấu hiệu buôn lậu và trốn thuế TTĐB, GTGT của Asanzo, C03 đã chuyển hồ sơ cho PC03 để điều tra làm rõ, xử lý theo quy định.

IV. Vấn đề về chứng khoán

11. Báo Thời báo ngân hàng (31/8) có tin “Bán khống chứng khoán có bảo đảm: Chỉ dành cho nhà đầu tư chuyên nghiệp” cho biết: Bộ Tài chính đang lấy ý kiến dự thảo Thông tư hướng dẫn giao dịch cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, trái phiếu DN, chứng quyền có bảo đảm được niêm yết, đăng ký giao dịch trên hệ thống giao dịch chứng khoán, thay thế cho Thông tư số 203/2015/TT-BTC. Tại dự thảo thông tư mới này, Bộ Tài chính đã bổ sung thêm nhiều quy định mới, song điểm nhấn đáng chú ý nhất thu hút sự quan tâm của NĐT và giới chuyên gia chứng khoán là cơ chế bán khống có bảo đảm và cơ chế giao dịch trong ngày.

V. Vấn đề về đầu tư công

12. Báo Sài Gòn giải phóng (29/8) có bài “Giải ngân vốn đầu tư công: Nhiều chủ đầu tư còn lúng túng” cho biết: Ngày 28/8, Kho bạc Nhà nước TPHCM tổ chức hội nghị chuyên đề giải ngân vốn đầu tư công nhằm phổ biến các quy trình, hướng dẫn chủ đầu tư về quy định thanh toán ứng vốn, thu hồi tạm ứng vốn; đồng thời giải quyết các vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Báo cáo tình hình giải ngân, ông Nguyễn Hoàng Hải, Giám đốc Kho bạc Nhà nước TPHCM, cho biết, năm 2020, Kho bạc Nhà nước TPHCM được giao kiểm soát 4.943 dự án, với tổng kế hoạch vốn được giao gần 49.000 tỷ đồng. Trong đó, vốn ngân sách Trung ương là 104 dự án, tương ứng 6.855 tỷ đồng; ngân sách địa phương 4.839 dự án với vốn trên 42.000 tỷ đồng. Tính đến ngày 23-8, Kho bạc Nhà nước đã giải ngân trên 21.000 tỷ đồng, đạt xấp xỉ 51% tổng số vốn được giao năm 2020, tăng 48% so với cùng kỳ năm 2019.

13. Báo Hànộimới (29/8) có bài “Hà Nội tập trung giải ngân vốn đầu tư công” cho biết: Theo Kho bạc Nhà nước thành phố Hà Nội, trong 8 tháng năm 2020, ước tính Hà Nội giải ngân được khoảng 14.000 tỷ đồng vốn đầu tư công. Nếu tính cả khối lượng đã hoàn thành nhưng đang chờ nghiệm thu thanh toán trong thời gian tới thì tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đến hết tháng 8-2020 đạt 53% kế hoạch năm. Xác định giải ngân vốn đầu tư công là giải pháp quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nên các cấp, ngành thành phố đã có nhiều nỗ lực ngay từ những ngày đầu năm.  Phó Giám đốc Kho bạc Nhà nước thành phố Hà Nội Ngô Tuấn Phong cho biết, đơn vị chủ động kiểm soát chi, đẩy mạnh ứng dụng trực tuyến trong thanh toán, vì vậy cơ bản các dự án được giải ngân ngay khi đủ điều kiện; thậm chí nhiều dự án được thanh toán sớm ngay trong ngày.

VI. Vấn đề về DNNN

14. Báo Nhân dân (31/8) có tin “Nhiều doanh nghiệp lớn lỗi hẹn cổ phần hóa” cho biết: Năm 2020 là dấu mốc quan trọng của kế hoạch cổ phần hóa (CPH), thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp (DN) với các chỉ tiêu cụ thể về số lượng DN phải hoàn thành CPH và chỉ tiêu bán vốn, thu về cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, kết quả thực hiện đến thời điểm này vẫn còn cách xa mục tiêu đề ra, làm ảnh hưởng đến quá trình cơ cấu lại doanh nghiệp nhà nước (DNNN) - một trong ba trọng tâm của cơ cấu lại nền kinh tế.

Trong danh sách DNNN chậm CPH được Bộ Tài chính cập nhật đến cuối tháng 7, có nhiều tên tuổi lớn như Tập đoàn Bưu chính viễn thông Việt Nam (VNPT), Tổng công ty Viễn thông MobiFone, Tập đoàn Công nghiệp Hóa chất Việt Nam (Vinachem), Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV), Tổng công ty Lương thực Miền Bắc (Vinafood1), Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (Agribank)… Những đơn vị này hiện vẫn chưa hoàn thành phê duyệt phương án sử dụng đất để có thể tiến hành xác định giá trị DN. Nhiệm vụ CPH của giai đoạn 2017 - 2020 vì thế mới đạt khoảng 28% kế hoạch. Tương tự, tiến độ thoái vốn nhà nước tại DN cũng chỉ đạt hơn 26% kế hoạch đề ra do mắc kẹt ở quá trình định giá tài sản tại các DN lớn. Theo kế hoạch, từ nay đến cuối năm, cả nước có 91 DN phải thực hiện CPH và 120 DN phải thoái vốn xong.

VII. Vấn đề về NSNN

15. Báo Thời báo ngân hàng (31/8) có tin “Đến 15/8 ngân sách bội chi khoảng 106 nghìn tỷ đồng” cho biết: Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, tổng thu NSNN từ đầu năm đến thời điểm 15/8/2020 ước tính đạt 812,2 nghìn tỷ đồng, bằng 53,7% dự toán năm. Trong đó thu nội địa đạt 674,4 nghìn tỷ đồng, bằng 53,3%; thu từ dầu thô 24,2 nghìn tỷ đồng, bằng 68,8%; thu cân đối ngân sách từ hoạt động xuất, nhập khẩu 112,8 nghìn tỷ đồng, bằng 54,2%.

Tổng chi NSNN từ đầu năm đến thời điểm 15/8/2020 ước tính đạt 918,2 nghìn tỷ đồng, bằng 52,6% dự toán năm, trong đó chi thường xuyên đạt 633,2 nghìn tỷ đồng, bằng 59,9%; chi đầu tư phát triển 208,7 nghìn tỷ đồng, bằng 44,3%; chi trả nợ lãi 70,4 nghìn tỷ đồng, bằng 59,6%.

Như vậy, tính đến hết ngày 15/8, NSNN ước bội chi khoảng 106 nghìn tỷ đồng.

VIII. Vấn đề về nợ công

16. Báo Đầu tư (31/8) có bài “Không lo lắng nợ công, nhưng lo trả nợ” cho biết: Trước thực tế thu NSNN năm nay nhiều khả năng không đạt dự toán, trong khi phải tăng chi, giảm hàng loạt loại phí và lệ phí, Bộ Tài chính sẽ sớm trình Chính phủ tăng tỉ lệ nợ công thêm 2-3% GDP để có thêm nguồn lực hỗ trợ nền kinh tế.

Bộ trưởng Tài chính Đinh Tiến Dũng cho rằng, dư địa huy động vốn quan phát hành TPCP ở thị trường trong nước còn rất lớn. Trong những tháng đầu năm nay, thị trường vốn trong nước khá thuận lợi, tạo điều kiện cho NSNN tiếp tục kéo dài thời gian phát hành và giảm lãi suất huy động. Lãi suất duy động TPCP còn thấp hơn so với vay vốn ưu đãi nước ngoài vì không chịu rủi ro tỉ giá và các chi phí khác liên quan đến khoản vay. Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng khẳng định, việc huy động vốn vẫn phải được tính toán rất chặt chẽ.

Theo Bộ trưởng, tốc độ tăng trưởng GDP chắc chắn thấp rất xa mục tiêu, thu NSNN cả TW lẫn địa phương, kể cả các địa phương có số thu lớn đang điều tiết về TW rất căng thẳng, trong khi nhiệm vụ chi lại rất lớn. Nhưng việc vay thêm nợ được tính toán làm sao phải đảm bảo đạt mục tiêu mức bội chi cả giai đoạn 2016-2020 không được vượt quá 3,9% GDP, nợ công không quá 65% GDP và phải tuyệt đối tuân thủ nguyên tắc “chỉ chi trong khả năng của nền kinh tế và chỉ vay trong khả năng trả nợ” để đảm bảo giữ được các cân đối kinh tế vĩ mô.

Còn theo ông Võ Hữu Hiển, Phó cục trưởng Cục QLN&TCĐN (Bộ Tài chính), việc gia tăng vay nợ vẫn bảo đảm an ninh tài chính quốc gia, giữ được bội chi, nợ công, nợ Chính phủ, nợ nước ngoài trong ngưỡng an toàn. Tuy nhiên, việc vay thêm nợ trong khi thu NSNN gặp khó khăn sẽ khiến gia tăng nghĩa vụ trả nợ của Chính phủ vì nhiều khả năng nghĩa vụ trả nợ sẽ tiến sát ngưỡng QH cho phép (tối đa là 25% tổng thu NSNN) ngay trong năm 2020. Nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ tập trung vào những năm đầu giai đoạn và giảm dần vào các năm sau. Vì vậy, việc phải gia tăng vay nợ sẽ tạp áp lực rất lớn cho NSNN trong việc trả nợ ngay những năm đầu của Kế hoạch tài chính trung hạn 2021-2025, nhiều khả năng nghĩa vụ trả nợ sẽ vượt trần 25% tổng thu NSNN vào những năm tới.

IX. Vấn đề về quản lý công sản

17. Báo Đầu tư (31/8) có bài “Giải mã tham nhũng đất công” thuộc loạt bài ““Chặt” vòi bạch tuộc biến của công thành của tư” cho biết: Những mảnh đất vàng, đất kim cương giữa lòng đô thị lớn là tâm điểm cho tâm địa không giới hạn của nhóm DN bất chính và quan chức tha hóa. Sòng phỏng mổ xẻ tận gốc đối tượng, thủ đoạn, chỉ ra những kẽ hở pháp luật và điều rất cần thiết cho công cuộc phòng chống tham nhũng.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Ủy viên Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam, Phó Chủ tịch Hội Luật gia TPHCM cho rằng: “Đa phần đại án là sai phạm trong lĩnh vực đất công. Pháp luật liên quan đến đất đai của Việt Nam hiện nay hiểu kiểu này cũng được, mà kiểu kia cũng đúng. Mặt khác, chúng ta có quá nhiều luật điều chỉnh phức tạp. Những vấn đề về đất đai được quy định ở Luật Đất đai. Nếu đất đó là đất công, thì phải tuân theo Luật Đầu tư công. Còn nếu đất đó được mua – bán, lại liên quan Luật Kinh doanh bất động sản…”

Còn theo Luật sư Bùi Phúc Thạch, Công ty Luật Hợp danh Nam Trí Việt (TPHCM), có thể nêu ra một vài điểu mấu chốt trong các sai phạm để biến đất công thành đất… ông. Thứ nhất, đó là cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Doanh nghiệp góp vốn nhà nước bằng hình thức giao “đất vàng”, nhưn giá trị đất được định giá rất thấp và thường không cdo đơn vị khách quan thẩm định. Sua khi góp vốn, quyền sử dụng đất nhanh chóng được chuyển cho đơn vị thứ ba để hợp thức hóa tài sản. Thứ hai, là các vi phạm thường xảy ra trong quy chế đấu thầu liên quan việc triển khai dự án. Thứ ba, là thất thoát trong các dự án BT. Nhiều nhà đầu tư được ưu ái chỉ định, “đất vàng” được định giá trị rất thấp để đổi lấy công trình hạ tầng, nhưng không đấu thầu, đấu giá đất theo quy định, gây thất thoát tài sản công, thiệt hại cho ngân sách.

Hữu Nghĩa

Theo Trang tin điện tử Bộ Tài chính