I. Vấn đề Quốc hội quan tâm
1. Các báo: Chinhphu.vn (6/6) có bài “Đề xuất chủ hộ kinh doanh có thể đóng BHXH bắt buộc”; Dân trí (6/6) có bài “2 Bộ trưởng trả lời chất vấn vụ 4.000 người đóng bảo hiểm mà mất lương hưu”; VnExpress (6/6) có tin “Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Xây dựng gói hỗ trợ lao động 23.000 tỷ đồng”; Tin tức – TTXVN (6/6) có bài “Bộ trưởng Đào Ngọc Dung trả lời về thu bảo hiểm xã hội trái luật”; Sài Gòn giải phóng (6/6) có bài “Bộ trưởng Bộ LĐTB-XH trả lời chất vấn: Xử lý hình sự các trường hợp trốn đóng bảo hiểm xã hội”; Truyền hình Quốc hội (6/6) có bài “Vụ thu sai BHXH, Bộ trưởng Tài chính: Không sai về bản chất và đạo lý, nhưng vướng về quy định pháp luật”; Nhân dân (6/6) có bài “Bộ trưởng Đào Ngọc Dung: Thu bảo hiểm xã hội bắt buộc với các chủ hộ kinh doanh cá thể là sai về chủ trương”; Người lao động (7/6) có bài “Chăm lo, hỗ trợ người lao động vượt khó”; Thanh tra (6/6) có bài “Bộ trưởng Hồ Đức Phớc: Đang thiết kế gói hỗ trợ người lao động 23.000 tỷ đồng”; Công an nhân dân (7/6) có bài “Quốc hội chất vấn tìm giải pháp đảm bảo an sinh xã hội cho người dân”; Tiền Phong (7/6) có bài“Chất vấn tại Quốc hội: Lo an sinh cho lao động, người dân”, “Bộ trưởng Bộ Lao động Thương binh và xã hội Đào Ngọc Dung: Đề xuất giảm đóng BHXH còn 10 hoặc 15 năm” cho biết: Sáng 6/6, trong phiên chất vấn và trả lời chất vấn về lĩnh vực lao động - thương binh và xã hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã giải trình, làm rõ vấn đề đại biểu nêu về việc thu sai bảo hiểm xã hội (BHXH) đối với các chủ hộ kinh doanh cá thể.
Trả lời câu hỏi của ĐBQH về vấn đề thu sai đối tượng bảo hiểm xã hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, năm 2003, chúng ta có chủ trương mở rộng độ bao phủ bảo hiểm xã hội, Bảo hiểm Xã hội Việt Nam đã có văn bản hướng dẫn cho một số tỉnh về đóng BHXH. Theo Bộ trưởng, có 54 tỉnh thu của 4.240 đối tượng từ năm 2003 đến năm 2016, đến năm 2016 thì có chủ trương dừng lại, nhưng một số đối tượng vẫn nộp tiếp, đến năm 2020 mới dừng hẳn.
Bộ trưởng cho rằng, về bản chất và đạo lý không có gì sai, nhưng vẫn bị vướng về quy định pháp luật. Cụ thể, quy định của pháp luật BHXH là phải có hợp đồng về giao kết bảo hiểm, nhưng ở đây, các chủ hộ kinh doanh không có hợp đồng giao kết, mà chỉ có hợp đồng của họ với nhân viên, những nhân viên của họ được nộp BHXH bắt buộc, nhưng các chủ hộ thì không có hợp đồng với ai cả, nên không được nộp bảo hiểm.
Về bản chất, những đối tượng này vừa là chủ hộ, vừa là người lao động, vừa có thu nhập, nên việc được tham gia bảo hiểm có thể coi là chấp nhận được, nhưng pháp luật lại không quy định, nên có thể kết luận là sai đối tượng. Bộ trưởng cho rằng, tới đây, khi tiến hành sửa đổi Luật BHXH sẽ cho phép chủ hộ kinh doanh được tham gia BHXH bắt buộc.
Thông tin thêm về nội dung hỗ trợ người lao động, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, năm 2021, Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp đã chi 47.356 tỷ đồng hỗ trợ người lao động nhiễm Covid-19, trong đó 30,8 nghìn tỷ đồng hỗ trợ những người bị ảnh hưởng. Số dư quỹ hiện nay là 59.357 tỷ đồng. Cũng theo Bộ trưởng, một gói hỗ trợ người lao động đang được thiết kế để trình Chính phủ và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, cụ thể sẽ chi khoảng 23 nghìn tỷ đồng từ Quỹ Bảo hiểm thất nghiệp để hỗ trợ người lao động trong giai đoạn khó khăn này.
2. Báo Pháp luật Việt Nam (7/6) có tin “Chính sách tự chủ đại học cần đi đúng hướng” cho biết: Sau 5 năm thực hiện Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học, một số cơ sở giáo dục đại học trong cả nước bước đầu đã đạt được những thành tựu nhất định trong thực hiện quyền tự chủ, được xã hội công nhận, góp phần đưa giáo dục đại học Việt Nam hội nhập vào giáo dục đại học trên thế giới. Tuy nhiên, việc học phí đại học đang tăng lên rất cao đã khiến một số Đại biểu Quốc hội phải bày tỏ sự lo ngại tại nghị trường.
Đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (đoàn Hà Tĩnh) cho rằng, về tài chính, có nhiều rào cản do sự thiếu đồng bộ trong các quy định về Luật Giáo dục Đại học và một số luật chuyên ngành như Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công. Cùng với sự ra đời của Nghị định số 60/2021/NĐ-CP của Chính phủ quy định về quy chế tự chủ tài chính đối với đơn vị sự nghiệp công lập, các đơn vị sự nghiệp công phải thực hiện cắt giảm ngân sách theo lộ trình mỗi thời kỳ ổn định 5 năm làm cho việc chi tiêu tại các cơ sở giáo dục đại học ngày càng bị thắt chặt hơn, ảnh hưởng lớn đến việc phát triển nhà trường và nâng cao chất lượng giáo dục đào tạo, hoạt động nghiên cứu.
Giải trình về vấn đề tự chủ của các đơn vị sự nghiệp công lập, trong đó có lĩnh vực giáo dục, Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết: Nghị định 60 quy định có 4 loại: loại thứ nhất là tự chủ hoàn toàn, tức là tự chủ cả chi thường xuyên, cả chi đầu tư; loại thứ hai là tự chủ về chi thường xuyên; loại thứ ba là tự chủ một phần chi thường xuyên và loại thứ tư là ngân sách nhà nước bảo đảm. Ngoài ra, Nghị quyết 19-NQ/TW ngày 25/10/2017 của Ban Chấp hành Trung ương đã quy định trong giai đoạn từ nay cho đến năm 2025 phải phấn đấu bảo đảm 20% đơn vị tự chủ được tài chính và ngân sách sẽ giảm được 10% về vấn đề hỗ trợ cho đơn vị sự nghiệp công lập.
Qua 3 năm thực hiện, theo Bộ trưởng Bộ Tài chính, do Covid-19 nên nguồn thu đơn vị sự nghiệp khó khăn, đặc biệt là trong lĩnh vực y tế, giáo dục… nên các đơn vị thuộc ngành Y tế và Giáo dục đã phản ánh những vấn đề bất hợp lý trong Nghị định 60. Bộ trưởng khẳng định sẽ nghiên cứu sửa đổi Nghị định một cách sát hợp hơn.
II. Vấn đề về quản lý thuế
3. Báo Người lao động (7/6) có tin “55 nhà cung cấp nước ngoài đã nộp 3.401 tỷ đồng tiền thuế”; Thanh niên (6/6) có tin “Cơ quan thuế có danh sách hơn 50.000 cá nhân bán hàng trên mạng” cho biết: Theo Tổng cục Thuế, tính đến hết tháng 5 đã có 55 nhà cung cấp nước ngoài đăng ký, khai thuế và nộp thuế qua Cổng Thông tin điện tử dành cho nhà cung cấp nước ngoài. Tổng số thu lũy kế từ đầu năm đến nay là 3.401 tỉ đồng. Riêng đối với Cổng tiếp nhận thông tin thương mại điện tử trong nước, hệ thống vận hành ổn định, tiếp nhận dữ liệu kê khai từ các sàn thương mại điện tử gửi cơ quan thuế.
Kết quả tại kỳ đầu tiên (quý 4/2022), đã có 309 sàn cung cấp thông tin. Theo đó, cơ quan thuế đã có danh sách của 159.218 cá nhân và 31.881 tổ chức đăng ký bán hàng trên sàn, với 50,7 triệu lượt giao dịch. Tại kỳ cung cấp thông tin quý 1/2023, tính đến ngày 1/6, đã có 254 sàn cung cấp thông tin. Cơ quan thuế đã có danh sách của 50.111 cá nhân và 14.604 tổ chức đăng ký bán hàng trên sàn, với 9.081 triệu lượt giao dịch.
4. Các báo: Thời báo ngân hàng (7/6) có bài “Đề xuất miễn tiền chậm nộp cho đơn vị thua lỗ”; Thanh niên (7/6) có bài “Ủng hộ miễn tiền chậm nộp thuế cho doanh nghiệp bị lỗ” cho biết: Bộ Tài chính đang lấy ý kiến về đề nghị xây dựng Nghị quyết của Quốc hội để miễn tiền chậm nộp cho doanh nghiệp, tổ chức phát sinh lỗ trong kỳ tính thuế năm 2022. Dự kiến việc thực hiện đề xuất này có thể sẽ làm giảm thu NSNN khoảng 2.500 tỷ đồng. Bộ Tài chính nhấn mạnh, đây là số tiền chậm nộp của các doanh nghiệp bị thua lỗ, không có khả năng nộp NSNN đúng hạn nên ảnh hưởng không lớn đến giảm thu NSNN nhưng có tác động giảm gánh nặng tài chính cho doanh nghiệp, tổ chức để họ yên tâm sản xuất kinh doanh.
PGS.TS Đinh Trọng Thịnh đánh giá, đề xuất của Bộ Tài chính và Chính phủ về miễn tiền chậm nộp thuế thể hiện sự đồng hành cùng doanh nghiệp. Đây là giải pháp phù hợp và cần thiết trong bối cảnh khó khăn hiện nay.
Đồng tình, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam hoan nghênh giải pháp miễn tiền chậm nộp thuế cho doanh nghiệp bị thua lỗ của Chính phủ. Ngoài ra, ông Tuấn đề nghị Chính phủ, Bộ Tài chính cần rà soát, xem xét để có thêm nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, hướng đến mục tiêu giảm chi phí cho cộng đồng doanh nghiệp. Chính phủ đã có một số giải pháp giãn, giảm thuế giá trị gia tăng, tiền thuê đất…. để hỗ trợ doanh nghiệp trong giai đoạn khó khăn. Mỗi bộ, ngành đều phải xem xét lại để đề xuất miễn giảm thêm nhiều loại phí trong địa bàn mình phụ trách.
5. Báo Lao động (7/6) có bài “Loạt đề xuất tăng cường định danh, chặn thất thu thuế” cho biết: Theo Bộ Tài chính, tình trạng buôn bán hóa đơn, trục lợi tiền thuế của NSNN vẫn diễn ra nhức nhối thời gian qua. Bộ Tài chính đang phối hợp với Bộ Công an để đồng bộ dữ liệu về thuế đối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư nhằm ngăn chặn tình trạng thất thu thuế. Bên cạnh việc triển khai hóa đơn điện tử ngày càng sâu rộng, Bộ Tài chính cho biết, tiếp tục đề xuất kiến nghị sửa đổi Nghị định về đăng ký kinh doanh, Luật doanh nghiệp.
Bộ Tài chính đã làm việc với Tổ công tác triển khai Đề án 06 của Chính phủ nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn và thúc đẩy triển khai Đề án phát triển ứng dụng dữ liệu về dân cư, định danh và xác thực điện tử phục vụ chuyển đổi số quốc gia. Cơ quan thuế cũng triển khai các giải pháp tăng cường quản lý thuế với hoạt động thương mại điện tử như hoàn thiện sẻ, giao dịch xuyên biên giới…
Bộ trưởng Hồ Đức Phớc cho biết, đơn vị nhận thức rõ tầm quan trọng của chuyển đổi số, đặc biệt là việc kết nối dữ liệu liên thông với dữ liệu dân cư. Nếu kết nối đồng bộ dữ liệu về thuế đối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư sẽ giúp ích rất lớn trong việc chống thất thu thuế.
III. Vấn đề về hải quan
6. Báo Thanh niên (7/6) có tin “Nợ thuế hơn 10 tỷ đồng, một doanh nghiệp nhập khẩu ô tô bị cưỡng chế dừng làm thủ tục” cho biết: Theo thông tin từ Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1 (Cục Hải quan TP HCM), đơn vị này vừa ban hành quyết định cưỡng chế bằng hình thức dừng làm thủ tục hải quan với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu của Công ty CP Phức hợp ô tô DKC (TP Vinh, Nghệ An). Lý do, doanh nghiệp này không chấp hành nộp thuế theo thông báo của cơ quan hải quan. Số tiền thuế bị cưỡng chế là gần 10,2 tỷ đồng. Quyết định cưỡng chế có hiệu lực thi hành 1 năm, kể từ ngày 1/6/2023 và chấm dứt hiệu lực khi tiền thuế nợ được nộp đủ vào NSNN.
7. Báo Thanh niên (7/6) có bài “Cựu Phó Cục trưởng Cục Thuế TP HCM và các cựu lãnh đạo Thuduc House hầu tòa” cho biết: Ngày 6/6, TAND TP HCM xét xử sơ thẩm 67 bị cáo với 10 tội danh trong vụ án xảy ra tại Công ty CP Phát triển nhà Thủ Đức (Thuduc House), Cục Thuế TP HCM, Cục Hải quan TP HCM và các đơn vị liên quan.
Trong 67 bị cáo, cựu Phó Cục trưởng Cục Thuế TP HCM Nguyễn Thị Bích Hạnh và 14 cấp dưới bị TAND TP HCM xét xử về tội vi phạm quy định về quản lý tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. 3 bị cáo là cựu cán bộ thuế các Chi cục Thuế Quận 1, Quận 3, Quận 5 (Cục Thuế TP HCM) bị xét xử về tội nhận hối lộ hơn 7,3 tỷ đồng. 7 cán bộ hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1, Cục Hải quan TP HCM bị xét xử vì tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.
IV. Vấn đề về chứng khoán
8. Báo Đại đoàn kết (7/6) có tin “Thị trường chứng khoán hồi phục tích cực”; Vietnamplus (6/6) có tin “Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục xu hướng hồi phục” cho biết: Thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp tục xu hướng hồi phục, với số tài khoản mở mới tăng mạnh cùng thanh khoản cải thiện. Theo thống kê từ Trung tâm Lưu ký Chứng khoán Việt Nam (VSD), số lượng tài khoản giao dịch chứng khoán mở mới tháng 5 đạt 104.966 tài khoản, cao gấp gần 5 lần tháng liền trước. Đây cũng là tháng có số tài khoản chứng khoán mở mới cao nhất trong vòng 9 tháng (tính từ tháng 8/2022). Việc thị trường chứng khoán thu hút thêm nhiều nhà đầu tư mới góp phần giúp thanh khoản đi lên.
9. Báo Công an nhân dân (7/6) có tin“Tài khoản chứng khoán đạt hơn 5% dân số” cho biết: Theo Ủy ban Chứng khoán, số lượng nhà đầu tư chứng khoán liên tục tăng mạnh trong thời gian gần đây. Cụ thể, số lượng tài khoản của nhà đầu tư đến cuối tháng 4 là trên 7 triệu tài khoản, tăng hơn 1,5 lần so với cuối năm 2020 và vượt mức 5% dân số trước 3 năm so với mục tiêu được Chính phủ đưa ra trong Đề án Cơ cấu lại thị trường chứng khoán (TTCK) và bảo hiểm đến năm 2020, định hướng đến năm 2025. Trong đó, số lượng tài khoản nhà đầu tư trong nước đạt hơn 7 triệu tài khoản, tăng trên 156% so với cuối năm 2020 và số lượng tài khoản nhà đầu tư nước ngoài đạt 43.465 tài khoản, tăng 24% so với cuối năm 2020.
Về quy mô TTCK, tính đến hết tháng 4 mức vốn hóa thị trường cổ phiếu 3 sàn HoSE, HNX và UPCoM ước đạt 5.416.000 tỷ đồng, tương đương 60,89% GDP ước tính năm 2022.
Thị trường có 758 cổ phiếu, chứng chỉ quỹ niêm yết trên 2 Sở giao dịch chứng khoán và 857 cổ phiếu đăng ký giao dịch trên UPCoM với tổng giá trị niêm yết, đăng ký giao dịch đạt gần 2 triệu tỷ đồng, tương đương 20,9% GDP ước tính năm 2022. Có 449 mã trái phiếu niêm yết với giá trị niêm yết đạt hơn 1,83 triệu tỷ đồng, tương đương 19,3% GDP ước tính năm 2022.
IV. Vấn đề về bảo hiểm
10. VnEconomy (7/6) có bài “Chấn chỉnh thị trường bảo hiểm nhân thọ: Cần minh bạch thông tin đánh giá doanh nghiệp” cho biết: Theo các chuyên gia, 'toa thuốc' hữu hiệu nhất để vực dậy niềm tin trên thị trường bảo hiểm nhân thọ nói chung và kênh bán chéo bảo hiểm qua ngân hàng (bancassurance) nói riêng là minh bạch...
Theo ông Lưu Bình Nhưỡng, Phó trưởng Ban Dân nguyện của Ủy ban thường vụ Quốc hội, để khắc phục những bất cập trong hoạt động bancassurance, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính cần phối hợp chặt chẽ với nhau trong quá trình xử lý các vấn đề, kể cả trong xử lý những vấn đề vi phạm. Hai cơ quan quản lý nhà nước cũng phải công bố thông tin đánh giá các doanh nghiệp bảo hiểm. Ngoài biện pháp ghi âm, ghi hình quá trình tư vấn, giao kết các hợp đồng, các cơ quan quản lý có thể phát cho người mua bảo hiểm hướng dẫn cụ thể về việc mua bảo hiểm nhân thọ và chịu trách nhiệm về hướng dẫn đó.
Đồng quan điểm, ông Phan Đức Hiếu, Ủy viên thường trực Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, cũng cho rằng các cơ quan quản lý nhà nước, các hiệp hội minh bạch hóa, công khai hóa thông tin trong quản lý bảo hiểm đến từng đối tượng.
Theo các chuyên gia, tại nhiều quốc gia, người mua bảo hiểm rất dễ dàng tìm kiếm các thông tin về tình hình tài chính của các công ty bảo hiểm, khả năng thanh toán các yêu cầu bồi thường trong tương lai, tỷ lệ giải quyết bồi thường (CSR)…Những thông tin này thường được công khai trên trang web của các cơ quan quản lý bảo hiểm. Từ đó, người mua có thể dễ dàng so sánh uy tín và chất lượng dịch vụ của các công ty bảo hiểm với nhau và đưa ra lựa chọn chính xác. Tuy nhiên, tại Việt Nam hiện nay, người mua bảo hiểm còn khó khăn trong việc tiếp cận các thông tin đánh giá doanh nghiệp bảo hiểm từ cơ quan quản lý nhà nước.
11. Báo Công an nhân dân (7/6) có tin “Yêu cầu lưu hành kết luận thanh tra tại 4 doanh nghiệp bảo hiểm” cho biết: Theo kế hoạch tháng 6, Bộ Tài chính giao Cục Quản lý giám sát bảo hiểm khẩn trương lưu hành Kết luận Thanh tra tại 4 doanh nghiệp bảo; đồng thời báo cáo Bộ kết quả kiểm tra chuyên đề bán bảo hiểm qua ngân hàng, tổ chức tín dụng của Manulife. Bốn doanh nghiệp bảo hiểm trong đợt thanh tra này gồm: Công ty bảo hiểm nhân thọ Prudential; Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ MB Ageas; Công ty TNHH Bảo hiểm hiên thọ BIDV Metlife; Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Sunlife Việt Nam. Ngoài ra, Bộ Tài chính cũng giao Cục Quản lý giám sát bảo hiểm tiếp tục tiến hành thanh tra tại các doanh nghiệp bảo hiểm thuộc kế hoạch thanh tra năm 2023 đã được phê duyệt, khẩn trương báo cáo Bộ kết quả kiểm tra chuyên đề bán bảo hiểm qua ngân hàng, tổ chức tín dụng của Manulife.
V. Vấn đề khác
12. Báo Tuổi trẻ (7/6) có bài “Đấu thầu thuốc, vật tư y tế vẫn thiếu” cho biết: Bệnh viện huyết học tuyến trung ương thông báo các bệnh viện sử dụng máu “tiết kiệm” vì thiếu hóa chất, vật tư y tế. Bệnh tay chân miệng gia tăng, các bệnh viện lo thiếu thuốc điều trị… Tại sao tình trạng thiếu thuốc vẫn diễn ra dù đã có nhiều văn bản “gỡ vướng”?
Trước đó trao đổi với báo chí, Bộ Y tế cho hay việc cung ứng thuốc chậm hoặc gián đoạn do nhiều nguyên nhân. Trong đó, một số cơ sở y tế quá chậm trễ trong việc thanh toán công nợ với nhà thầu nên nhà thầu dừng cung ứng thuốc cho cơ sở y tế đó. Ngoài ra, một số nguyên nhân chủ quan khác như do gia hạn nhiều lần đóng mở thầu, kéo dài quá trình lựa chọn nhà thầu nên nhà thầu không dự trữ nhiều hàng vì sản phẩm thuốc có hạn sử dụng…
Hữu Nghĩa
Theo Trang tin điện tử Bộ Tài chính
